Unia Europejska

Proces tworzenia jednolitego rynku wewnętrznego uruchamia makro i mikroekonomiczne mechanizmy, które z jednej strony pozwalają na kumulację korzyści, a z drugiej powodują koszty społeczne i ekonomiczne. Działanie tych mechanizmów można przedstawić następująco: Pogłębienie procesu integracji oddziałuje poprzez nasilenie się konkurencji na obniżenie kosztów produkcji i cen. Z kolei niższy poziom cen powoduje wzrost siły nabywczej ludności, co pobudza popyt i tym samym stymuluje wzrost gospodarczy. Jednocześnie obniżenie kosztów i cen pozwala odnosić korzyści w zakresie tzw. konkurencyjności cenowo-kosztowej. A to odzwierciedla się w poprawie bilansu handlowego i wzroście PKB. Liberalizacja rynku finansowego powoduje natomiast obniżenie kosztó bankowych, czyli tanieją kredyty a tym samym zwiększają się środki na inwestycje przedsiębiorstw, co prowadzi do wzrostu PKB dzięki zwiększeniu dynamiki inwestycji. Wzrost PKB, który jest łącznym efektem omówionych makroekonomicznych oddziaływań prowadzi do poprawy stanu finansów publicznych. Wzrostowi PKB towarzyszy także tworzenie nowych miejsc pracy. Działanie powyższych mechanizmów makroekon. może być zakłócone przez ujawnienie się pewnych czynników osłabiających zależności ekonomiczne, o których mowa. Do czynników osłabiających należą:

1. inflacja i wzrost importu, które towarzyszą z reguły wzrostowi PKB
2. utrata miejsc pracy w wyniku eliminacji kontroli granicznych oraz rosnącej produktywności czynnika pracy.

Najważniejszym mikroekonomicznym efektem tworzenia j.r.w jest rosnąca presja konkurencyjna na podmioty gospodarujące. W wyniku presji konkurencyjnej dochodzi do restrukturyzacji firm i wymuszenia postępu technicznego. Koszty budowy jednolitego rynku wewnętrznego to:

1. likwidacja wielu przedsiębiorst a nawet całych gałęzi przemysłu
2. pojawienie szczególnych wyzwań dla małych i średnich przedsięb
3. spadek zatrudnienia
4. pogłębianie się dysproporcji rozwojowych w integrującym się obszarze

Odpowiedzią na te zagrożenia są wspólne polityki UE tj. polityka regionalna wobec małych i średnich przedsiębiorstw, polityka socjalna, polityka ochrony konkurencji i wspierania konkurencyjności.
Rzeczywiste efekty utworzenia jednolitego rynku wewnętrznego zostały oszacowane na 60-80 mld ECU. Oznacza to wzrost PKB krajów członkowskich o 1,1-1,5%. Szczególnie pozytywne efekty z tyt. jednolitego rynku wewnętrznego odnotowała Irlandia, Hiszpania i Portugalia. Zaobserwowano zbliżenie dochodów na 1 mieszkańca między krajami członkowskimi. Nastąpiło również zbliżenie poziomu cen zwłaszcza dóbr konsumpcyjnych i sprzętu inwestycyjnego. Efekty wprowadzenia jednolitego rynku wewnętrznego w zakresie zatrudnienia wyniosły od 300-900 tyś. miejsc pracy.