Unia Europejska

Polska podpisała układ o stowarzyszeniu ze wspólnotami Europ., nazywany oficjalnie Układem Europejskim 16.12.91r. Ze względu na długotrwałą procedurę ratyfikacyjną od 01.03.92 obowiązywała tzw. umowa przejściowa, wprowadzająca w życie część handlową układu. Cały układ o stowarzyszeniu wszedł w życie 1.02.94. Celem układu europ. była budowa strefy wolnego handlu art. przemysłowymi między Polską a wspólnotami europ. Układ zakładał utworzenie tej strefy w ciągu 10 lat od daty wejścia umowy przejściowej. Układ zakładał również tzw. asymetryczną liberalizację w wymianie handlowej, tzn. Polska jako partner słabszy uzyskała wcześniejszy dostęp do unijnego rynku niż UE do polskiego. Obecnie Polska ma swobodny dostęp do rynku tow. Przemysłowych UE i kończy się proces liberalizacji dostępu do polskiego rynku dla firm unijnych. Różnice między Układem Europejskim a wcześniejszymi umowami o stowarzyszeniu polegają na tym, że Układ Europejski. zawiera:
- postanowienia o dialogu politycznym
- nakładał obowiązek zbliżenia istniejącego i przyszłego ustawodawstwa państwa stowarzyszonego do ustawodawstwa we wspólnocie
- zapis o współpracy w dziedzinie kultury.

Układ Europejski nie zakładał tworzenia strefy wolnego handlu artykułami rolnymi. Liberalizacja wymiany w tej dziedzinie odbywała się stopniowo i w oparciu o dodatkowe protokoły, negocjowane między Polską a UE. W preambule do Układu Europejskiego znalazła się deklaracja co do przyszłego członkostwa Polski we wspólnotach, ale była ona jednostronna- zgłaszana przez Polskę, zapisana: "Końcowym celem Polski jest członkostwo we wspólnocie".
Zmiana stanowiska UE w kwestii przyszłego członkostwa dokonała się na szczycie Rady Europ. w Kopenhadze w 1993r. Sformułowano wówczas warunki, jakie muszą spełnić te kraje, aby ubiegać się o członkostwo. Warunki (3): I- osiągnięcie stabilności instytucji, które gwarantują: demokrację, rzędy prawa, przestrzeganie praw człowieka, poszanowanie i ochronę mniejszości narodowych. II- funkcjonowanie gosp. rynkowej i istnienie potencjału mogącego sprostać konkurencyjnym siłom rynkowym UE. III- zdolność do przyjęcia zobowiązań wynikających z członkostwa, w tym podzielanie celów Unii politycznej, gosp. i walutowej (zdolność do przyjęcia acquis communatoire); wniosek o członkostwo Polska złożyła w 04.1994r.

1. złożenie wniosku przez kraj kandydujący w Radzie Unii
2. Wniosek Rady o przygotowanie opinii przez Komisję Europejską o kraju kandydującym (avis)- 1996
3. Obrady UE na temat avis i podjęcie decyzji o rozpoczęciu rokowań z kandydatem (07.1997)
4. Otwarcie negocjacji w sprawie członkostwa (31.03/98)
5. Zakończenie negocjacji - planowane do końca 2002r.
6. Wydanie zgody na członkostwo przez Parlament Europejski
7. Podpisanie traktatu w sprawie akcesji
8. Ratyfikacja traktatu o członkostwie przez parlamenty krajowe i Parlament Europejski
9. Przyjęcie kraju kandydującego w poczet członków UE.